ਸਾਇਲੇਜ ਕੀ ਹੈ? ਭਾਰਤੀ ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਗਾਈਡ

ਇਹ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਮੂਲ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਲੇਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਵੱਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸਾਨੂੰ WhatsApp 'ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।

ਸਾਇਲੇਜ ਉਹ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖ਼ਮੀਰ (fermentation) ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਫ਼ਸਲ — ਮੱਕੀ ਦੇ ਸਾਇਲੇਜ ਵਿੱਚ ਤਣਾ, ਪੱਤੇ ਤੇ ਛੱਲੀ ਸਭ ਇਕੱਠੇ — ਉਦੋਂ ਵੱਢੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ ਹਰੀ ਤੇ ਨਮ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਛੋਟੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਤਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਘੁੱਟ ਕੇ ਦਬਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਵਾ-ਬੰਦ ਪੈਕੇਟ ਅੰਦਰ ਕੁਦਰਤੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪੌਦੇ ਦੀ ਸ਼ੱਕਰ ਨੂੰ ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਐਸਿਡ ਚਾਰੇ ਦਾ 'ਅਚਾਰ' ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਇਸੇ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਅਚਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਮੱਕੀ ਦਾ ਅਚਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਇਲੇਜ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ साइलेज।

ਇਹ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ? ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਵੱਢੋ ਤਾਂ ਵੱਢਣ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਕਰੋ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁੱਕ ਕੇ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਤੂੜੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਇਲੇਜ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਿਖਰ ਵੇਲੇ ਫੜ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਧੀਆ ਮੱਕੀ ਸਾਇਲੇਜ ਦੀ ਸੀਲਬੰਦ ਬੇਲ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਤੇ ਨਮੀ 12 ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਮਈ-ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਾ ਚਾਰਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

ਖ਼ਮੀਰ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਤਰੀ ਫ਼ਸਲ ਸੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਅੰਦਰ ਬਚੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਆਕਸੀਜਨ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੌਦੇ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਧਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਨੂੰ ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ pH ਲਗਭਗ 6 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 3.8 ਤੋਂ 4.2 ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਨੀ ਖਟਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉੱਲੀ ਤੇ ਸੜਨ ਵਾਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕਦੇ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿੱਲੇ ਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਇਲੇਜ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹਵਾ ਬਾਹਰ ਰਹੇ, ਇਹ ਵਧੀਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਵਾ ਸਾਇਲੇਜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ — ਹਰ ਮੋਰੀ, ਢਿੱਲੀ ਰੈਪਿੰਗ ਜਾਂ ਠੀਕ ਨਾ ਦੱਬਿਆ ਕੋਨਾ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਰਮੀ ਤੇ ਉੱਲੀ ਵੀ।

ਵਧੀਆ ਸਾਇਲੇਜ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਰਤਾਂ। ਪਹਿਲੀ, ਸਹੀ ਨਮੀ: ਮੱਕੀ ਨੂੰ 30–35% ਸੁੱਕੇ ਪਦਾਰਥ (65–70% ਨਮੀ) 'ਤੇ ਵੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਾਣੇ ਦੀ ਦੁੱਧੀਆ-ਗਾੜ੍ਹੀ (milk-dough) ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ। ਬਹੁਤ ਗਿੱਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਇਲੇਜ ਖੱਟਾ ਤੇ ਬਦਬੂਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਸੁੱਕਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇੰਨਾ ਘੁੱਟ ਕੇ ਦੱਬਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਹਵਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ। ਦੂਜੀ, ਸਹੀ ਕੁਤਰਾਈ: 8–12 mm ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਸੰਘਣੇ ਦੱਬਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇੱਕਸਾਰ ਖ਼ਮੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੀਜੀ, ਪੂਰੀ ਸੀਲ: ਰਿਚਨੇਸਟ ਵਿੱਚ ਹਰ ਬੇਲ ਨੂੰ ਦੱਬ ਕੇ 9-ਲੇਅਰ ਹਾਈ-ਬੈਰੀਅਰ ਸਟ੍ਰੈਚ ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਕਸੀਜਨ ਵਾਪਸ ਅੰਦਰ ਨਾ ਆਵੇ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਇਲੇਜ ਕਿਹੜੀ ਫ਼ਸਲ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ? ਲਗਭਗ ਹਰ ਥਾਂ ਮੱਕੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕਰ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੌਖੀ ਖ਼ਮੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਾਣਾ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਏਕੜ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਚਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਰ, ਬਾਜਰਾ ਤੇ ਜਵੀ ਦਾ ਵੀ ਸਾਇਲੇਜ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਨੇਪੀਅਰ ਵਰਗੇ ਕਈ-ਕਟਾਈ ਘਾਹ ਦਾ ਸਾਇਲੇਜ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਰਸੀਮ ਤੇ ਲੂਸਣ ਵਰਗੀਆਂ ਫਲੀਦਾਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ੱਕਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਕੱਲੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਮੀਰ ਔਖਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਰਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੱਕੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਇਲੇਜ ਬਨਾਮ ਤੂੜੀ ਬਨਾਮ ਹਰਾ ਚਾਰਾ। ਸੁੱਕੀ ਤੂੜੀ (ਭੂਸਾ ਜਾਂ ਗੁਸਾ) ਲਗਭਗ 90% ਸੁੱਕਾ ਪਦਾਰਥ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 3–4% ਵਰਤਣਯੋਗ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਚਣਸ਼ਮਤਾ ਮਸਾਂ ਹੀ 45% ਟੱਪਦੀ ਹੈ — ਇਹ ਢਿੱਡ ਤਾਂ ਭਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਪੋਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਤਾਜ਼ਾ ਹਰਾ ਚਾਰਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮਿਲੇ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮੌਸਮੀ ਹੈ, ਰੋਜ਼ ਵਢਾਈ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਸਾਇਲੇਜ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੇ ਪਦਾਰਥ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 8–9% ਕੱਚਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਤੇ 65–70% ਪਚਣਸ਼ਮਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾਲੇ ਦਾਣੇ ਦੀ ਊਰਜਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਡੇਅਰੀਆਂ ਆਪਣਾ ration ਸਾਇਲੇਜ 'ਤੇ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਲੰਬੇ ਰੇਸ਼ੇ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੁੱਕੀ ਤੂੜੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਾਇਲੇਜ ਦੁੱਧ ਲਈ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਸ਼ੂ ਤੂੜੀ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤੋਂ ਮੱਕੀ ਸਾਇਲੇਜ 'ਤੇ ਬਣੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ration 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿਸਾਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 1.5–2.5 ਲੀਟਰ ਵੱਧ ਦੁੱਧ ਵੇਖਦੇ ਹਨ — ਤੇ ਉਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ, ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਦੀ ਥੁੜ ਵੇਲੇ ਦੁੱਧ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਥਾਂ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਇਲੇਜ ਨਰਮ, ਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੱਟੀ-ਮਿੱਠੀ ਮਹਿਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਆਇਆ ਪਸ਼ੂ ਅਗਲੇ ਸੂਏ ਲਈ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਟੋਆ, ਬੰਕਰ, ਬੈਗ ਜਾਂ ਬੇਲ? ਸਾਇਲੇਜ ਕੱਚੇ ਟੋਏ, ਪੱਕੇ ਬੰਕਰ, ਵੱਡੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਬੈਗ ਜਾਂ ਲਪੇਟੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟੋਏ ਤੇ ਬੰਕਰ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਸਸਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮੁਕਾਉਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਵੱਗ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਟਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਦਬਾਈ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਢੱਕਣ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉੱਪਰ ਤੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਾਇਲੇਜ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਪੇਟੀ ਬੇਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਵੱਧ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਬੇਲ ਆਪਣਾ ਸੀਲਬੰਦ ਪੈਕੇਟ ਹੈ: ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਉਨਾ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹੋ, ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਕਿਨਾਰੇ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਢੋਈਆਂ, ਰੱਖੀਆਂ ਤੇ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੇ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਕੋਲ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਵੱਗ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਬੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਸਾਇਲੇਜ ਖੁਆਉਣਾ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ। ਪੂਰਾ ration ਇੱਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾ ਬਦਲੋ — ਰੂਮਨ ਨੂੰ ਢਲਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। 7–10 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਚਾਰੇ ਵਿੱਚ 3–5 ਕਿਲੋ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਸੁੱਕਾ ਚਾਰਾ ਉਨੇ ਹੀ ਵਜ਼ਨ ਨਾਲ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ 8–10 ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਓ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਤੇ ਦੁੱਧ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰਤੀ ਬਾਲਗ ਗਾਂ ਜਾਂ ਮੱਝ 15–25 ਕਿਲੋ ਦੇ ਪੂਰੇ ration 'ਤੇ ਆ ਜਾਓ, ਦੋ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ। ration ਵਿੱਚ 4–6 ਕਿਲੋ ਸੁੱਕਾ ਚਾਰਾ, ਮਿਨਰਲ ਮਿਕਸਚਰ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਰੱਖੋ। ਸਾਡੇ ਸਾਇਲੇਜ ਹੱਬ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਲਈ ਪੂਰਾ ration ਚਾਰਟ ਹੈ।

ਬੇਲਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਤੇ ਵਰਤਣਾ। ਸੀਲਬੰਦ ਬੇਲਾਂ ਨੂੰ ਛਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਿੱਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਚੂਹਿਆਂ ਤੇ ਨੋਕਦਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ। ਬੇਲ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ 3–5 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਓ ਤੇ ਹਰ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿਚਕਾਰ ਕੱਟੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਇਸੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਛੋਟੇ ਵੱਗਾਂ ਲਈ ਛੋਟੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀਆਂ ਤੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਗੋਲ ਬੇਲਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ — ਉਹੀ ਆਕਾਰ ਚੁਣੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਵੱਗ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮੁਕਾ ਸਕੇ।

ਕੀ ਸਾਇਲੇਜ ਤੁਹਾਡੇ ਫਾਰਮ ਲਈ ਸਹੀ ਹੈ? ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਹੀ ਦੁਧਾਰੂ ਪਸ਼ੂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ, ਵਧਦੇ ਤੂੜੀ ਦੇ ਭਾਅ ਜਾਂ ਡਿੱਗਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ 30 ਦਿਨ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕਰਨਾ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਸੁੱਕੇ ਚਾਰੇ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਬਦਲੋ, ਰੋਜ਼ ਦੁੱਧ ਲਿਖੋ, ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦੁੱਧ ਦੀ ਬਾਲਟੀ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦਿਓ। ਰਿਚਨੇਸਟ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਖ਼ਮੀਰ ਕੀਤੀਆਂ ਮੱਕੀ ਸਾਇਲੇਜ ਬੇਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਡੇਅਰੀਆਂ ਤੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਟ੍ਰਾਇਲ ਲਾਟ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਗ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ration ਚਾਰਟ ਲਈ ਸਾਨੂੰ WhatsApp ਕਰੋ।